Meten van uitkomsten en kosten

Beslisbomen brengen richtlijnen tot leven

Door richtlijnen weer te geven als datagedreven beslisbomen kunnen artsen het behandeladvies voor een individuele patiënt interpreteren voor behandeling op maat. Mathijs Hendriks, internist-oncoloog Noordwest Ziekenhuisgroep en collega’s beschrijven een methode om op basis van richtlijnaanbevelingen algoritmen in de vorm van beslisbomen te ontwikkelen.

Ze pasten de methode toe op de richtlijn borstkanker en publiceerden hierover in het Journal of Clinical Oncology.

Beslisbomen

De beslisbomen volgen het zorgtraject wat de patiënt aflegt: bijvoorbeeld de initiële diagnostiek, initiële behandeling of aanvullende behandeling na operatie.

De knooppunten van de beslisbomen representeren data-items die de eigenschappen van patiënt- en ziekte weergeven, zoals bijvoorbeeld het tumorstadium.  De takken staan voor de afkappunten, zoals stadium II, en de bladeren van de beslisboom voor de zorgaanbevelingen. Op die manier leiden de beslisbomen voor combinaties van patiënt- en ziektegegevens tot het behandeladvies uit de richtlijn voor de specifieke patiënt.

Subgroepen

De toepassing van de methode op de richtlijn borstkanker resulteerde in zestig beslisbomen opgebouwd uit 114 data-items, zoals leeftijd en tumor gradering. Deze beslisbomen beschrijven in totaal 376 unieke subgroepen patiënten waarvoor de richtlijn borstkanker een gericht behandeladvies geeft.

Dit aantal neemt naar verwachting verder toe door de ontwikkeling van precision medicine. Hierbij gaan nieuwe diagnostische mogelijkheden, zoals biomarkers, een steeds groter rol spelen in de medische besluitvorming. De systematisch weergave in een beslisboom is daarbij behulpzaam en gemakkelijk up-to-date te houden.

Voorkeur van de patiënt

Hendriks en collega’s benadrukken dat aanbevelingen waarvoor in de literatuur weinig bewijslast is in de richtlijn worden opgenomen op basis van consensus door zorgprofessionals. Deze overwegingen uit de richtlijnen staan evengoed in de beslisbomen. Een beslisboom maakt de richtlijn dus niet onbedoeld meer zwart-wit.

Ook aan de status van de richtlijnadviezen verandert niets. De medisch specialist weegt het behandeladvies en er kunnen beweegredenen zijn om hiervan af te wijken. Beslisbomen zijn ter ondersteuning van het multidisciplinair overleg en de gedeelde besluitvorming met de patiënt, waarin de context en voorkeuren van de patiënt worden meegewogen.

Eenheid van taal

De 114 data-items waarmee de richtlijn borstkanker is beschreven, zijn zoveel mogelijk gebaseerd op internationale classificaties zoals ICD-O-3, TNM  en coderingssystemen als SNOMED-CT. Hierdoor ontstaat eenheid van taal, een belangrijke randvoorwaarde voor elektronische gegevensuitwisseling en meervoudig gebruik van eenmalig vastgelegde data. Op deze manier kunnen medisch specialisten op basis van de richtlijn regie voeren over de inrichting van het dossier.

De beslisbomen zijn gepubliceerd in Oncoguide en de bijbehorende informatiestandaard op Art-Decor van Nictiz.

Reacties