Meten van uitkomsten en kosten

‘Er moet volledige transparantie zijn over uitkomsten, kosten en processen’

Foto: Jantine Albers

“De klassieke uitkomsten van een behandeling, zoals overleving, worden minder belangrijk dan PROMs en PREMs.” Douwe Biesma, voorzitter van ziekenhuisgroep Santeon en voorzitter raad van bestuur van het St. Antonius in Utrecht, ziet een omslag binnen ziekenhuizen.

Hij spreekt op Zorgvisie Congres over waardegedreven zorg van 25 juni over de uitdagingen van de nieuwe manier van werken. “Vaak behandelen artsen volgens wat medisch technisch gezien het beste is. Maar willen patiënten dat wel?”  Biesma stelt een retorische vraag aan zijn publiek.

St. Antonius bracht onlangs naar buiten dat een derde van de prostaatkankerpatiënten in ‘zijn ziekenhuis’ geen operatie en geen bestraling krijgt. Het is een resultaat van de VBHC-gerichte manier van werken. Daar komt veel bij kijken, weet Biesma.

Behandelstand

Het vergt onder andere een andere manier van denken van artsen, die doorgaans automatisch in ‘behandelstand’ staan. Maar het gaat de goede kant op. “VBHC is eigenlijk de eerste methodiek waar dokters begrip voor hebben”, zegt Biesma. “Steeds meer artsen beseffen wat echte waarde heeft voor een patiënt: levensduur of de kwaliteit van leven. Ze zien dat een winst van een paar weken niet per se winst is.” Afwachten en niet direct  behandelen voorkomt onnodige behandelingen en bespaart zorgkosten.

Uniformeren

Binnen Santeon is VBHC inmiddels diep geworteld, in alle onderdelen van de organisatie. “Vanaf het begin is er veel in geïnvesteerd: we betrekken er zo veel mogelijk medisch specialisten bij en in het management vindt zeer intensief overleg plaats.” Biesma legt uit dat Santeon begon met het meten van uitkomsten, niet met het herinrichten van het systeem. “Dat slaat aan bij professionals en bij patiënten.” Bij borstkanker, heupartrose en CVA kijken we of de uitkomsten bruikbaar zijn in de spreekkamer, om patiënten te helpen om zelf een besluit te nemen. “Zijn patiënten wel voldoende in staat om te kiezen?”, vraagt Biesma zich af. “Ik ben benieuwd of het gaat lukken.”

Rommeltje

Santeon werkt momenteel voor dertien aandoeningen met VBHC. De bedoeling is dat dat aantal over vier jaar bijna verdubbeld is. “Als we starten met een verbetercyclus voor een aandoening, wordt een scorekaart opgesteld en een team gevormd. Dat team houdt zich bezig met het verzamelen van data en het opzoeken van verschillen. De data zijn een rommeltje”, aldus Biesma. Hij zegt dat momenteel het meeste geld wordt besteed aan het uniformeren van de geregistreerde data. Dat begint met afspreken hoe je gegevens registreert. “Standaardiseren is de basis voor uniforme registratie. Dan pas kun je uitwisselen en uiteindelijk innoveren.”

Vier zorgketens

Binnen het St. Antonius Ziekenhuis vindt momenteel een transitie plaats waarbij ook naar het organisatorische aspect van VBHC wordt gekeken. “We gaan heel voorzichtig over naar vier zorgketens die we inrichten als ‘geïntegreerde praktijk unit’. Zorgprofessionals staan er voor in de rij en willen dat er meer ketens komen, maar we willen ons niet verliezen in de organisatie”, aldus Biesma.

Volgens Biesma moet worden toegewerkt naar een onderling vertrouwen, ook binnen de verschillende ziekenhuizen. “Er moet volledige transparantie zijn over uitkomsten, kosten en processen. Het gaat om het creëren van een lerende organisatie waar respect is over en weer. Je moet de krachten voor innovatie en onderzoek bundelen.”

Reacties