Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties0

Positieve gezondheid en samen beslissen combineren: kans of flop?

Kunnen Positieve Gezondheid en Samen beslissen in combinatie worden toegepast bij ouderen met meerdere chronische aandoeningen? Babette van Rheenen voerde daarvoor een eerste verkennend onderzoek uit. “De concepten gaan beide uit van persoonsgerichte zorg en kunnen elkaar aanvullen.” In theorie kan het mooi klinken, maar de vertaalslag naar de praktijk is key.
© fizkes / Getty Images / iStock

Babette van Rheenen studeert Vitality and Ageing aan de Universiteit Leiden. Als stagiair voerde ze bij Vilans een kwalitatief verkennend onderzoek uit. Daarvoor sprak zij met tien professionals uit de ouderenzorg; van klinisch geriater tot de wijkverpleegkundige. “Ik heb hen bevraagd over de kansen en uitdagingen die zij zien voor het combineren van deze concepten. In theorie kan het mooi klinken, maar het gaat erom of je ook goed de vertaalslag kan maken naar de praktijk.”

Persoonsgerichte zorg

In theorie lijken er in ieder geval voordelen te zijn. Beide concepten gaan uit van persoonsgerichte zorg. Wat is nou echt belangrijk voor iemand met een langdurende zorgvraag? “Met name bij ouderen met meerdere aandoeningen is het belangrijk om dit te achterhalen”, stelt Van Rheenen. Bij Positieve Gezondheid faciliteert de professional het gesprek waarin de oudere aangeeft welke levensgebieden voor hem belangrijk zijn om iets mee te doen. Bij Samen beslissen brengt de professional, samen met de oudere, behandelopties en voor- en nadelen in kaart.

Het combineren van de twee concepten kan volgens de ondervraagde professionals bij de ouderen goed werken. “Ouderen hebben veel levenservaring. Zij kennen hun lichaam en eigen doen en laten het beste. Daar sluiten zowel Positieve Gezondheid als Samen beslissen goed bij aan.”

Terughoudend

Toch zijn er ook uitdagingen. Sommige ouderen zijn best wel terughoudend. “Zij zijn soms geneigd om een arts of andere zorgprofessional als autoriteit te zien, terwijl bij beide concepten de inbreng van de oudere erg belangrijk is.”

Bredere blik

De concepten zouden elkaar kunnen versterken. Van Rheenen: “Door het toepassen van Positieve Gezondheid weet de professional wat voor de oudere echt belangrijk is.” Een aantal professionals gaf aan dat het daarna nog lastig is om een vervolgstap te zetten. Samen beslissen zou daarin een goede rol kunnen vervullen. Bijvoorbeeld door de verschillende opties te bespreken. “Door naast Samen beslissen ook Positieve Gezondheid mee te nemen, krijg je voor Samen beslissen weer die bredere blik. Professionals geven namelijk aan nu vooral door een medische bril te kijken bij Samen beslissen.”

Gesprekskaarten

Professionals noemden verder dat het voor beide concepten belangrijk is om het echt eigen te maken. Van Rheenen: “Zo vertelde een zorgprofessional hoe ze in co-creatie met verpleeghuisbewoners gesprekskaarten hebben ontwikkeld, zodat ze konden werken volgens het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. Daarmee maakten zij het gedachtegoed eigen; ze passen het toe op een manier die voor hun bewoners prettig is en bij hen past. Bijvoorbeeld met vragen die er voor hen toe doen.”

Passend behandelplan

Tijdens haar kwalitatieve onderzoek zag Van Rheenen diverse praktijkvoorbeelden waarin positieve gezondheid en samen beslissen hand in hand gaan. “Zo vertelde een fysiotherapeute over een mevrouw die door corona in een rolstoel terecht was gekomen. Ze stelde een behandelplan op om die dame zo snel mogelijk eruit te krijgen. De mevrouw liet alleen veel weerstand zien. Uit het gesprek vanuit Positieve Gezondheid bleek uiteindelijk dat zij het heel belangrijk vond om energie over te houden om te kunnen bellen met vrienden en familie. Toen heeft ze het fysioplan daarop aangepast.”

Het onderzoek van Rheenen wordt vervolgd. Zo vond er op 4 november een focusgroep plaats met experts. Hierin gaat Vilans de eerste bevindingen verrijken en toetsen.

Lees ook: Hoogleraar Tineke Abma wil perspectief ouderen laten meetellen in zorg

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.