Meten van uitkomsten en kosten

Veel gezondheidsproblemen na borstkanker

Bijna alle vrouwen die behandeld zijn voor niet-uitgezaaide borstkanker hebben na de behandeling last van gezondheidsproblemen. Het gaat om een grote variëteit aan klachten, zoals vermoeidheid, tintelende handen en voeten en problemen met geheugen en concentratie. Voor een deel van deze problemen is geen zorg gevraagd.

Dat blijkt uit onderzoek van IKNL en onderzoeksinstituut NIVEL. Zij brachten de gezondheidsproblemen bij borstkankerpatiënten tot vijf jaar na diagnose in kaart. Bijna alle vrouwen (93 procent) hadden na de behandeling last van een of meer gezondheidsproblemen. De meeste vrouwen (64% procent)  hebben zorg gevraagd voor een of meerdere van deze problemen.

De klachten waren divers. Zo rapporteerde meer dan helft van de respondenten vermoeidheid (63 procent) of psychosociale problemen (53 procent). Een derde rapporteerde tintelende handen en voeten (neuropathie). Vier op de tien had problemen met geheugen of concentratie en 38 procent van de vrouwen had slaapproblemen. Klachten gerelateerd aan een vervroegde overgang speelden bij 39 procent van de vrouwen. Een vijfde had huidproblemen en ook een vijfde had problemen met haaruitval.

Deze klachten zijn zowel kort na de behandeling als langer na de behandeling gerapporteerd. Dit wijst er mogelijk op dat klachten nog niet altijd herkend worden of dat er geen zorg voor is gevraagd. Ook kan het zijn dat deze klachten niet goed te verhelpen zijn. Ondersteuning kan dan alleen kan helpen om de klachten te accepteren en ermee om te leren gaan.

Voorspellen

Om gezondheidsklachten na de behandeling te voorspellen, werd de kans op klachten per behandeling bepaald. Behandeling met chemotherapie gaf een verhoogd risico op klachten als vermoeidheid en problemen met ademhalingswegen. Daarnaast op klachten van de spijsvertering, neuropathie en huidproblemen. Ook na hormoontherapie rapporteerden vrouwen meer vermoeidheid.

Passende nazorg

Informatie over klachten na de behandeling is belangrijk voor artsen en patiënten om samen de best passende behandeling te kiezen. Meer bekendheid van de risicofactoren voor gezondheidsproblemen na behandelingen kan ook helpen bij het herkennen van symptomen. Dat geldt voor het ziekenhuis en de huisartsen. Dat kan bijdragen aan tijdige verwijzing naar passende nazorg.

Als patiënten vragenlijsten invullen over gezondheidsgerelateerde problemen en kwaliteit van leven, unnen zorgprofessionals de (na)zorg hierop aanpassen. Deze monitoring van problemen na behandeling kan helpen om voorlichting te geven over gezondheidsproblemen. Daarnaast om gezond gedrag te bevorderen, symptomen vroeg te signaleren en de nazorg te verbeteren.

Tenslotte moet de behandeling van borstkanker steeds meer maatwerk worden, waarbij de afweging wordt gemaakt tussen het risico op terugkeer van de ziekte en de kans op latere gezondheidsproblemen.

In totaal werden 876 vrouwen die tussen 2012 en 2016 waren geopereerd voor niet-uitgezaaide borstkanker uitgenodigd een vragenlijst in te vullen over huidige gezondheidsproblemen en gebruik van zorg. Met statistische analyses werd het effect van patiënt- en behandelkenmerken op gezondheidsproblemen bepaald. Van de aangeschrevenen reageerden er 404 op de vragenlijst. Deze groep vrouwen was representatief voor alle borstkankerpatiënten tussen 2012 en 2016 op basis van persoonlijke kenmerken en de behandeling die zij kregen.

Compleet beeld

Deze studie maakt onderdeel uit van het project Primary Secondary Cancer Care Registry (PSCCR) van IKNL en Nivel. Het doel van PSCCR is om een zo compleet mogelijk beeld te geven van het gehele zorgtraject, zowel binnen als buiten het ziekenhuis. De focus ligt hierbij ten eerste op de behandeling van borstkanker en gezondheidsproblemen als gevolg van deze behandeling, zoals die zich bij de huisarts presenteren. De PSCCR levert daarmee een beter en completer inzicht op van de gevolgen van de verschillende behandelingen.

Reacties